สุพรรษา ศักดิ์ระพี

 เรามาต่อกันพาร์ทที่ 5 ช่วงท้ายของงานเสวนาโดย ท่านรองอธิบดี และอาจารย์ชลลดา ประเทศไทยมีบุคลากรที่ดำเนินงานต่อสู้กับโรค ตลอดระยะเวลาของการแพร่ระบาดอย่างหนัก เพื่อทำให้ประชาชนปลอดภัยและสุขภาพดี สิ่งที่แพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ในยุคสมัยนี้จะทำได้เพื่อตอบแทนครูอาจารย์ คือการสืบสานงานต่อ รู้ในพระคุณพ่อแม่ครูบาอาจารย์ ที่ท่านได้วางรากฐานของการดำเนินงาน สร้างเครือข่ายให้พวกเราสานต่อและทำงานได้ง่ายขึ้น อาจารย์ชลลดา นันทวิสัย กล่าวปิดท้ายในหัวข้อ การรับรองเฉพาะโรคด้านเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (Disease Specific Certification for HIV/STIs) การสร้างการพัฒนาด้านคุณภาพการดูแลรักษาเอชไอวีอย่างยั่งยืนภายในโรงพยาบาลนั้น ต้องยึดหลักการหลัก 3 ประการ คือ การเน้นที่ตัวคนทำงาน บุคลากร ให้คนทำงานได้รับการพัฒนาศักยภาพอย่างต่อเนื่อง มีทีมนำที่มีความมุ่งมั่น มีการขับเคลื่อนงานด้วยข้อมูล (Management by Fact) และยึดเป้าหมายที่สอดคล้องกับทิศทางขององค์กรเพื่อการบรรลุวัตถุประสงค์ของงานร่วมกัน ทำให้สิ่งเหล่านี้เป็นวัฒนธรรมองค์กรขึ้นมา อีกหนึ่งสิ่งที่สำคัญคือการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ เพราะงานคุณภาพเป็น...

  อาจารย์วนิดา ว่องทรง รับช่วงต่อเป็นวิทยากร ในหัวข้อ การเปลี่ยนแปลงของการดูแลรักษาด้านเอชไอวีในโรงพยาบาลด้วยกระบวนการพัฒนาคุณภาพ เส้นทางการขอรับรองเฉพาะรายโรคเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ในปี 2562 โรงพยาบาลกลางเริ่มมีการทำ Data-driven Continuous for Quality Improvement (DQI) จึงทำให้เกิดการนำข้อมูลมาวิเคราะห์ และได้พบปัญหาว่าผู้ป่วยขาดการติดตามการรักษา (loss to follow-up) ผู้ป่วยมีปริมาณไวรัสในกระแสเลือดสูง (high viral load) จากการวิเคราะห์ข้อมูลจึงได้จัดทำระบบ Alert Lab Anti-HIV และจัดตั้งคณะกรรมการการดูแลรักษาเอชไอวีในโรงพยาบาลกลาง เพื่อเตรียมข้อมูลและปรับกระบวนการดูแลผู้ป่วยเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการทำ DSC HIV/STIs ต่อมาในปี 2563 ผู้บริหารโรงพยาบาลประกาศนโยบายเอชไอวีครอบคลุมไปถึงการลดการตีตราและเลือกปฏิบัติ พร้อมทั้งสื่อสารนโยบายไปยังทุกหน่วยงานของโรงพยาบาล ฝ่ายการพยาบาลจึงได้จัดทำคำสั่งแต่งตั้งคณะอนุกรรมการ TB/HIV link nurse มีการกำหนดกลุ่มเป้าหมายในการตรวจเอชไอวีของโรงพยาบาลกลาง และขยายงาน การตรวจเชื้อเอชไอวีโดยสมัครใจ Voluntary Counselling and Testing (VCT) ไปยังทุกจุดบร...

 คุณหมอสุเมธ องค์วรรณดี นายแพทย์ทรงคุณวุฒิ กรมควบคุมโรคท่านได้เล่าถึงการทำงานระหว่างที่ท่านดำรงตำแหน่ง เป็นผู้อำนวยการสำนักโรคเอดส์ วัณโรค และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ผู้เขียนทราบข่าวมาว่า ท่านเป็น ผอ. ในดวงใจ ของชาวกองเอดส์ ยุคสมัยของท่านมีการร่วมมือกับหลายภาคส่วนและ ประสบความสำเร็จในการดำเนินงานอย่างยิ่ง นายแพทย์สุเมธ องค์วรรณดี วิทยากรในการบรรยายช่วงถัดไป โดยกล่าวทบทวนลำดับเหตุการณ์การพัฒนางานคุณภาพเอชไอวีและบทเรียนที่ได้รับจาก HIVQUAL-T ลำดับเวลาการพัฒนาคุณภาพการรักษาเอชไอวีในประเทศไทย เฟสที่ 1 ปี 2545-2546: 12 โรงพยาบาลนำร่อง โดยใช้เครื่องมือ HIVQUAL-T เฟสที่ 2 ปี 2547-2554: มีการพัฒนาเครือข่ายระดับประเทศในการใช้เครื่องมือ HIVQUAL-T เฟสที่ 3 ปี 2554-2557: โดยในช่วงที่เป็นผู้อำนวยการสำนักโรคเอดส์ ได้มีโอกาสเดินทางไปที่แอฟริกา ร่วมงาน ACLN (AIDS - Care Learning Network) ซึ่งได้รับเชิญให้บรรยายในหัวข้อ Humanized Health Care การดูแลผู้ป่วยด้วยหัวใจความเป็นมนุษย์ ดูแลเป็นองค์รวม (Holistic Care) รวมศูนย์กลางที่คนไข้ (Patient-centered care) เข้าใจและเห็นใจ (Empathy) ทุ่มเทให้จิตอาสา (...

 สวัสดีค่ะทุกท่าน ช่วงนี้ประเทศไทยมีหลากหลายเหตุการณ์บ้านเมือง ทั้งเรื่องการสู้รบชายแดน ปราสาทตาเมือนธม ปัญหาพื้นที่พิพาทกับกัมพูชา คลิปเสียงนายกรัฐมนตรีที่โดนฮุนเซ็นออกมาแฉ จนตอนนี้ต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่ไปก่อน ไม่มีใครทำร้ายไทยได้นอกจากคนไทยด้วยกันเอง และความเอื่อยเฉื่อยของระบบราชการ ระบบบริหาร กัมพูชานำวรรณกรรมไทย ไปสอดไส้ขึ้นทะเบียนกับยูเนสโก้ พูดไปก็กังวลใจกันเปล่า ๆ นะคะ ขอนำคำพูดของ นพ. คุณากร วรวรรณธนะชัย คุณหมอที่มีผลงานการเขียนหลากหลายเรื่องราว เราได้รู้จักผ่านหนังสือของท่าน (ดีใจนะ ที่มีหมอไทยหลายท่าน เป็นทั้งหมอ และนักเล่าเรื่อง)  "ชีวิตจะอิสระแค่ไหนถ้าคุณรู้ว่าความสุขในชีวิตไม่ได้ขึ้นกับใครหรือสิ่งใด" ความสวยงามของชีวิต คือการได้ทำสิ่งที่ชอบ รู้จักตนเอง รู้คุณค่าตนเอง โดยที่สายตาของสังคม เป็นเพียงฉากหนึ่งของชีวิตแค่นั้นเอง หากเราใช้ชีวิตตามแบบที่สังคมคนอื่นว่าดี เฮโลไปกับสื่อออนไลน์ จะมีประโยชน์อะไร คนที่น่าอิจฉาที่สุดคือคนที่สุขภาพแข็งแรง ได้ใช้ชีวิตในแบบที่ต้องการ วันนี้เราจะมาต่อกันถึงการพัฒนางานคุณภาพเอชไอวี 20 ปีในประเทศไทย ช่วงต่อไป ท่าน อ.เอกจิตรา จะเล่าถึง...

  เมื่อฉันได้เรียนรู้งานคุณภาพ ตอนที่ 9.1 20 ปี การพัฒนาคุณภาพการรักษาเอชไอวีของประเทศไทย สวัสดีวันพระใหญ่ วิสาขบูชา เป็นช่วงเวลาหยุดยาว 4 วัน หลาย ๆ ท่านออกท่องเที่ยว พักผ่อนกับครอบครัว ช่วงนี้ฝนตกทุกวัน อากาศไม่ร้อนเลย วันนี้จะเริ่มนำบทความงานเสวนา 20 ปี การพัฒนาคุณภาพการรักษาเอชไอวีมาให้อ่านกัน เป็นงานที่จัดขึ้น และเราได้ถอดเทปการเสวนาไว้ ไม่ได้เอาไปเผยแพร่ที่ไหน เลยนำมาบอกเล่าผ่าน Blog ของเราเอง อยากให้รุ่นน้อง ๆ ที่ทำงานคุณภาพเอชไอวีรู้ว่ากว่าจะมีวันนี้ ครูบาอาจารย์ ท่านสู้กันมาอย่างยาวนาน ความกตัญญูรู้คุณเป็นเครื่องหมายของคนดี ถ้าไม่มีครูอาจารย์ยุคก่อน ๆ ประเทศไทยคงยังไม่สามารถควบคุมการระบาดได้อย่างวันนี้แน่ งานนี้จัดขึ้นช่วงมิถุนายน 2567 เราได้คุยกับทีมว่าจะจัดงานรวมผลงานเด่นของแต่ละโรงพยาบาลที่ร่วมมือกับกรมควบคุมโรคในการพัฒนางานคลินิกเอชไอวีขึ้นมา ( ผลงานของแต่ละโรงพยาบาลน่าสนใจมาก ทั้งผลงานระดับ site levels ที่พัฒนาระบบบริการเฉพาะจุด และโรงพยาบาลที่พัฒนาสู่ DSC HIV/STIs ซึ่งเราไม่ได้นำมาเสนอใน Blog นี้เนื่องจากเป็นข้อมูลเฉพาะของแต่ละโรงพยาบาล ถ้าทีมสหวิชาชีพของโรงพยาบาลไ...

  ลงพื้นที่ติดตามการสนับสนุนงบประมาณโครงการราชทัณฑ์ กับทีม ดร. ฉัตรา โพธิ์พุ่ม กองบริการทางการแพทย์กรมราชทัณฑ์ (ภาพนี้ถ่ายที่มัสยิดกรือเซะ หลังเลิกงาน จากนั้นเราเดินทางไปทำงานกันต่อที่จังหวัดนราธิวาส) เมื่อฉันได้เรียนรู้งานคุณภาพ ตอนที่ 8 P : Process กระบวนการทำงาน สวัสดีค่ะ ทุกคนได้กลับมาเขียนบทความต่อแล้ว เย้ ๆๆๆๆ   วันนี้เราจะมาเขียนหัวข้อ P ตัวที่ 2 นะคะ หลังจากห่างหายไปน้านนนนนนนนนน ช่วงที่หายไปก็เกิดเหตุการณ์หลาย ๆ อย่างในประเทศไทย ขอภาวนาให้แผ่นดินไหวไม่เกิดซ้ำอีกเลย ภัยธรรมชาติเป็นสิ่งที่คาดเดาไม่ได้จริง ๆ แต่สิ่งที่เกาะกินประเทศไทยไม่จางหายนั่นคือการทุจริต การโกงกินเงินของแผ่นดิน ท่าน ๆ ไป search เอาล่ะกันนะว่า เหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งนี้มันเปิดโปงโฉมหน้าของราชการอย่างไร จริง ๆ อยากกลับมาเขียนบทความนานแล้ว แต่เราก็มีหลายสิ่งที่สำคัญกว่าต้องทำ เราจะไม่ค่อยพูดว่า ไม่มีเวลา เพราะตอนไปเที่ยวรัสเซีย เราก็บ่นๆ กับคุณพ่อว่า เราไม่มีเวลาทำนู่นทำนี่ทำนั่น คุณพ่อบอกว่าทุกคนก็มีเวลาในแต่ล่ะวันเท่ากัน มันก็ขึ้นกับว่า เราให้ความสำคัญกับอะไรก็ใช้เวลากับสิ่งนั้น “เออจริงแหะ อะไร...

  เมื่อฉันได้เรียนรู้งานคุณภาพ ตอนที่ 7 3P จำให้ขึ้นใจ สวัสดีค่ะ วันนี้กลับมาพบกันอีกแล้ว ช่วงนี้สถานการณ์โลก และประเทศไทยมีหลาย ๆ เรื่องเกิดขึ้นเลยนะคะ ฝุ่น PM2.5 ที่กระจายทั่ว กทม และทั้งประเทศยกเว้นภาคใต้ เป็นปัญหาเรื้อรังมานาน จากมุมมองของฉันก็คิดว่าประเทศไทยคงแก้ปัญหานี้ไม่ได้เหมือนประเทศที่พัฒนาแล้ว ดูแล้วรัฐบาลก็ไม่ได้ตั้งใจจะแก้ปัญหาจริง ๆ สักเท่าไหร่ เพียงแต่ว่าสั่งการ สั่งการแล้วแค่นั้น 20 มกราคม ที่ผ่านมา โดนัลด์ ทรัมป์ขึ้นเป็นประธานาธิบดี USA สมัยที่ 2 มาถึงคุณพี่ก็รีบเซ็นตัดงบ WHO อย่างเร็ว ตามมาด้วยยกเลิกการให้สัญชาติกับเด็กที่เกิดจากพ่อแม่ที่อยู่อย่างผิดกฎหมายในสหรัฐ และอีกหลาย ๆ ที่บอกเลยว่า American First เท่านั้น มุมมองของฉันและเพื่อน ๆ ที่ทำงานในอเมริกาถูกใจคนเสียภาษียิ่งนัก เพราะทุกบาททุกสตางค์เขาก็คาดหวังว่าจะตอบแทนให้คนในชาติ มิใช่ให้คนอื่น ถลุงใช้เล่น ตรงนี้ทำให้ฉันนึกถึงคำพูดของพี่กบ ชลลดาขึ้นมาทันที “หมอต้องมองถึงความ Sustainability ในการทำงาน เพราะเงินจากต่างชาติจะลดลงเรื่อย ๆ ประเทศไทยเราเองก็ต้องยืนด้วยขาตนเองให้ได้” ก็น่าจะจริงต...

  เมื่อฉันได้เรียนรู้งานคุณภาพ ตอนที่  6 (Sustain change) วันที่ 14 มกราคม 2568 เป็นอย่างไรกันบ้างคะ ปีนี้หนาวนาน อากาศเย็นสบาย มันทำให้หวนคิดถึงวัยเด็กที่มีอากาศหนาว 3-4 เดือน เวลาอาบน้ำแม่ๆยายๆก็ต้องต้มน้ำ ให้อาบกัน เป็นช่วงที่ต้องใส่เสื้อกันหนาวหนา ๆ ไปโรงเรียน สมัยนี้อากาศเย็นลงสัก 1 อาทิตย์ ก็ดีใจมาก ๆ แล้วล่ะ วันนี้เรามาต่อกันที่ Managing Complex Change ตัวต่อมาคือ Resource ทรัพยากรนั่นเอง เคยไหมละคะ ส่วนกลางมาถึงเปิดสไลด์ จะให้ทำงานนี้ เป้าหมายนี้ ถ่ายรูปแบบนี้ ๆ ส่งเป็นผลงาน (ผลงานในกรม กองของใครเอ่ย เอามาให้พื้นที่ทำอีกแล้วนะ) แล้วเราเคยถามกลับไหมคะ ว่าสิ่งสนับสนุนให้เราทำมีอะไรบ้าง หลายครั้งกลายเป็นคำตอบที่ว่า เขาไม่ได้ให้อะไรเลย ไม่รู้เลยว่าซัพพอร์ตอะไรบ้าง ก็ทำกันไปตามมีตามเกิดนั่นแหละ การทำงานแบบนี้ทำให้เกิดความหงุดหงิดของคนทำงาน และส่งผลกระทบต่อความยั่งยืนของการทำงานและผลลัพธ์ของงาน การที่เราจะบอก Resource ได้เราต้องดูบริบทด้วย เรามีอะไรบ้าง มันเหมาะกับเราไหม ใช้คนมากไหม เงินเท่าไหร่ แล้วการแบ่งของนั้นเหมาะสมเป็นธรรมหรือไม่ ตัวสุดท้ายคือ action plan สิ่งท...

 วันนี้เราต่อกันที่ Sustainability ความยั่งยืน ซึ่ง ท่านอาจารย์อร่าม ลิ้มตระกูล ได้อธิบายถึงองค์ประกอบตามหลัก Managing Complex Change ดังนี้ 1. Vision วิสัยทัศน์ ซึ่งทุกองค์กรจะต้องมี องค์กรที่ไม่มีวิสัยทัศน์ ผู้ทำงานก็ งง ทำงานไปวัน ๆ ย่อมไม่สามารถนำพาองค์กรไปสู่เป้าหมาย และความสุขของคนทำงานได้ เมื่อไม่มีวิสัยทัศน์หรือทิศทางนำ คนทำงานก็มักจะสงสัยว่าเราทำอะไรกันอยู่ ทำไปทำไมว่ะ อยู่เฉย ๆ ก็สบายดีอยู่แล้ว คนมาทำงานใหม่ ๆ ในองค์กรนั้น ๆ ที่ไม่มี Vision ก็จะมีภาวะ Confusion ตามรูปเลยค่ะ สับสนงุนงง กับเป้าหมายขององค์กร  Vison ที่ดีคือ Vison ที่สามารถนำมากำหนดเป็นกลยุทธ์ได้ จับต้องได้ ทำได้ Goal เป็นสารตั้งต้นที่สะท้อนวิสัยทัศน์ และกลยุทธ์ เวลาเราตั้งเป้าหมาย 1, 2, 3, ….. สะท้อนวิสัยทัศน์ที่เราต้องการในอนาคต เมื่อมีเป้าหมาย เราจึงวางกลยุทธ์ (การวางแผนรับอนาคต) 1, 2, 3, …..  ซึ่งกลยุทธ์คือวิธีการหรือตัวเชื่อมที่จะทำให้เราไปสู่เป้าหมาย และทำให้การทำงานสอดคล้องไปในทางเดียวกัน แล้วถามตัวเองดูนะว่า ใครล่ะ จะมากำหนด Vision ก็ต้องเป็นคนในองค์กร...

  เมื่อฉันได้เรียนรู้งานคุณภาพ ตอนที่ 4 (Sustainability ความยั่งยืนของการทำงาน) สวัสดีปีใหม่นะคะทุกท่าน 2568 ปีงูเล็ก คล่องแคล่ว ว่องไว ปรับตัว ไหลลื่นดั่งงู หลังจากเราเล่าเรื่อง Concept คร่าว ๆ ของ DSC กันมาแล้วว่า DSC ต้องการอะไร ผลลัพธ์ที่ได้จาก DSC คือความยั่งยืน ความยั่งยืนคืออะไร เห็นใคร ๆ เขาก็พูดกัน มีช่วงนึงเขาฮิตกันมาก ๆ เรื่องความยั่งยืน แต่ทำไมฉันยังไม่เห็นเป็นรูปธรรมตั้งแต่ฉันเริ่มเรียนแพทย์มา เปลี่ยนผู้บริหารที นโยบายก็เปลี่ยน ของเก่าโล๊ะทิ้ง เอาของใหม่มาทำ แล้วความยั่งยืนคืออะไรกันนะ ช่วงที่ฉันคิดตามเหล่าอาจารย์โค้ชให้ รพ. ต่าง ๆ เพื่อการพัฒนาคุณภาพ อาจารย์อร่าม ลิ้มตระกูล ได้โค้ชเรื่อง Sustainability ให้ รพ. แหล่งหนึ่งฟัง โดยขึ้นรูปมา 1 สไลด์ ซึ่งฉันชอบมาก และเข้าใจในทันทีว่า อ๋อ ถ้ามันจะยั่งยืน อย่างน้อย ๆ มันจะต้องประกอบไปด้วยสิ่งเหล่านี้ นั่นคือ Managing Complex Change = Vision, skill, benefits, resources, and action plan สิ่งเหล่านี้ถ้าเกิดขึ้น รวมพลังกัน ถึงจะพูดได้เต็มปากว่า Sustainability ที่ใคร ๆ เขาก็พูดให้ดูโก้หรูกัน ครั้งหน้าเราจะมาอ...